Gerard van Honthorst: Herontdekking van een Europese meester van het licht

Wanneer men spreekt over de Nederlandse schilderkunst van de zeventiende eeuw, worden meestal Rembrandt, Vermeer of Frans Hals genoemd. Maar vandaag gaat het over een kunstenaar die in zijn eigen tijd een ware Europese beroemdheid was. Dit is Gerard van Honthorst — meester van het licht, van theatrale effecten en een van de meest opvallende schilders van Utrecht.

De tentoonstelling Gerard van Honthorst – In alles anders dan Rembrandt, die plaatsvindt in het Centraal Museum Utrecht, onthult op overtuigende wijze de omvang van de persoonlijkheid en het oeuvre van de meester. In deze context verschijnt Honthorst niet alleen als een uitzonderlijke virtuoos van licht en schaduw, maar ook als een kunstenaar van Europees niveau, die erkenning wist te verwerven aan de hoven van verschillende staten en een van de invloedrijke figuren in het artistieke leven van zijn tijd werd. Hij behoort tot die zeldzame meesters wier carrière ons helpt de aard van de Nederlandse Gouden Eeuw beter te begrijpen — een periode van artistieke experimenten, internationale contacten en snelle culturele groei.

Bij het verlaten van de tentoonstelling dacht ik na over hoe selectief het historische geheugen kan zijn. Vandaag is de naam Honthorst veel minder bekend dan die van Rembrandt, terwijl zijn schilderijen imponeren met hun virtuoze spel van licht, levendige figuren en verfijnde teatraliteit. Misschien is dat precies de betekenis van dit soort tentoonstellingen — het terugbrengen van kunstenaars die door de geschiedenis in de schaduw zijn gezet weer onder de aandacht van het publiek.

Meer over de tentoonstelling en de kunstenaar in het artikel.